Chẳng té ghế sao nổi khi Elly Trần, được vinh danh Nữ diễn viên chính phim truyện truyền hình xuất sắc nhất trong phim Khát vọng thượng lưu.

Phim thị trường Long ruồi đại thắng

Trong 12 bộ phim tranh Cánh diều vàng năm nay, chỉ có hai phim Mùi cỏ cháy và Tâm hồn mẹ là phim của hãng phim truyền hình Việt Nam, còn lại đều là phim tư nhân. Các bộ phim tham gia tranh giải có Ngôi nhà trong hẻm, Hotboy nổi loạn, Lời nguyền huyết ngải, Hello cô Ba, Vũ điệu đường cong, Lệ phí tình yêu, Long ruồi...

Và để đặt lên bàn cân, ngay từ đầu người ta đã đặt Mùi cỏ cháy và Hotboy nổi loạn làm ứng cử viên sáng giá cho Cánh diều vàng ở hạng mục phim truyện nhựa xuất sắc nhất. Nhưng hầu như kết quả ai cũng đoán được trước là, Mùi cỏ cháy sẽ giành giải.

Mùi cỏ cháy đoạt Cánh diều vàng phim truyện nhựa xuất sắc nhất.

Chỉ ngạc nhiên là, đối thủ của Mùi cỏ cháy, Hotboy nổi loạn lại bị đánh giá quá thấp bằng giải thưởng của ban giám khảo báo chí và bằng khen từ BTC Cánh diều vàng 2011. Thay thế cho Hotboy nổi loạn, đối thủ của Mùi cỏ cháy lại là hai phim Long ruồi và Sài Gòn Yo, đồng giải Cánh diều bạc.

Giải thưởng cá nhân tại hạng mục phim truyện nhựa cũng gây ra những bất ngờ, nhưng là bất ngờ tồi tệ cho những người làm nghề và cho cả những ai am hiểu điện ảnh. Chiến thắng ròn rã của bộ phim Long ruồi, phim có doanh thu cao nhất năm 2011 với 40 tỷ thu về, ở các hạng mục Đạo diễn xuất sắc nhất, Charlie Nguyễn, Nam diễn viên chính, Thái Hòa và Nữ diễn viên phụ, Tina Tình, khiến người ta ngã ngửa. Bởi Long ruồi được xem là tác phẩm không thực sự ấn tượng của Charlie Nguyễn, một bước lùi của đạo diễn này sau Dòng máu anh hùng.

Bộ phim Sài Gòn Yo, một phim cũng im thin thít và lặn mất tăm ngoài phòng vé cũng được ưu ái đáng kể khi nhận được Cánh diều bạc cho phim xuất sắc nhất và Cánh diều vàng cho vai nữ chính xuất sắc nhất, thuộc về diễn viên Quỳnh Hoa.

Sự lên ngôi của Sài Gòn Yo và Long ruồi được xem như là một cú cổ súy cho các nhà làm phim Việt, cứ thị trường mà làm. Đại thắng phòng vé thì dù có là thảm họa cũng đáng được vinh danh.

Sở dĩ có cơ sự này, xuất phát từ uẩn ức của chính BTC Cánh diều vàng 2011, những người xưa nay làm phim mà chẳng bao giờ bán được vé tại phòng chiếu. Do đó, họ chọn phim vinh danh có phần cực đoan chăng?

Ai hơn được Elly Trần?

Được quan tâm không kém hạng mục phim truyện nhựa là hạng mục phim truyện truyền hình. Và một lần nữa kết quả của hạng mục này khiến nhiều người té ghế.

Chẳng té sao nổi khi Elly Trần, được vinh danh Nữ diễn viên chính phim truyện truyền hình xuất sắc nhất trong phim Khát vọng thượng lưu. Vẫn biết là nên trao cơ hội cho nhân tố mới, nhưng e lần này ban giám khảo đã hơi lệch lạc khi trao Cánh diều vàng cho Elly Trần. Bởi nghề của cô không phải là nghề diễn. Nghề của cô là nghề “cởi” trong các bộ ảnh thiếu vải thừa da thịt trên các báo.

Chẳng té sao nổi khi Elly Trần, được vinh danh Nữ diễn viên chính phim truyện truyền hình xuất sắc nhất trong phim Khát vọng thượng lưu.

Cũng với giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, phim Khát vọng thượng lưu còn được trao giải Đạo diễn xuất sắc nhất và bằng khen cho phim truyện truyền hình xuất sắc.

Hầu hết các giải thưởng ở hạng mục phim truyện truyền hình đều được trao cho các phim và nghệ sĩ đến từ phía Nam. Giải nam diễn viên chính xuất sắc nhất được trao cho Cao Minh Đạt.

Hai giải Cánh diều bạc phim truyện truyền hình xuất sắc nhất được trao cho hai bộ phim: Công nghệ thời trang, và Những đứa con biệt động Sài Gòn. Và giải biên kịch xuất sắc nhất thuộc về nhà văn Nguyễn Mạnh Tuấn, phim Công nghệ thời trang.

Việc trao ồ ạt giải thưởng trong hạng mục phim truyện truyền hình cho các nghệ sĩ và hãng phim đến từ Sài Gòn dường như là ưu ái quá lớn dành cho họ. Bởi hầu hết các phim đều không thực sự nổi trội. Thậm chí Khát vọng thượng lưu, chiếu trên VTV1, là một bộ phim có phần nhạt nhẽo, không thu hút được người xem.

Muôn đời vẫn thế

Chuyện luộm thuộm tại giải Cánh diều hầu như năm nào cũng lặp lại. Và năm nay vẫn kịch cũ, phim ảnh đã không đủ sức thuyết phục thì lễ trao giải cũng phản ánh đúng tinh thần.

Kịch bản đêm trao giải nhàm chán. Chỉ có đọc đề cử, lên nhận giải, và thậm chí nhiều cá nhân đoạt giải cũng chẳng buồn phát biểu. Cầm giải thưởng xong đi thẳng về chỗ ngồi khiến cho khách mời trao giải tẽn tò trên sân khấu. 

Elly Trần trước buổi lế trao giải.

Các tiết mục ca múa nhạc trong đêm trao giải cũng khiến người ta ngán. Hai bài hát trong phim, Hotboy nổi loạn và Bí mật eva được Minh Thư và Ngọc Anh thể hiện trên sân khấu không hút khách. Có chăng mang lại một chút sôi động là bài hát trong phim Sài Gòn Yo do Thiều Bào Trang hát, nhưng vũ đạo và trang phục cũng như bài hát chẳng ăn nhập gì với tổng thể của đêm trao giải.

Thiếu các gương mặt ngôi sao. Chỉ có vợ chồng Trương Ngọc Ánh – Trần Bảo Sơn, Ngô Thanh Vân, Quách Ngọc Ngoan, Hiếu Hiền. Số còn lại là vài gương mặt diễn viên truyền hình được mời đến làm nhiệm vụ trao giải. Có lẽ nếu không vì thế, chưa chắc họ đã xuất hiện tại đây.

Cánh diều vàng năm 2011 đã một lần nữa không qua khỏi cửa ai luộm thuộm trong công tác tổ chức. Và đến năm nay, người ta đã quá ngán với những mùa diều bay. Hết mùa diều này, người ta khó có hứng trông chờ gì vào Cánh diều vàng. Bởi đã quá cũ kĩ rồi, Cánh diều ơi!

Làm sao để tranh, ảnh nude nghệ thuật đến với công chúng yêu nghệ thuật nhưng không để bị lợi dụng danh nghĩa nghệ thuật để phát tán tranh ảnh gợi dục vẫn là bài toán đau đầu của các nhà quản lý

Để khắc phục những nội dung đã lỗi thời của quy chế hoạt động nhiếp ảnh ban hành cách đây 12 năm, trong dự thảo thông tư quản lý hoạt động nhiếp ảnh đang được hoàn thiện, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL) đưa ra quy định sẽ cho tổ chức triển lãm ảnh khỏa thân (nude) nghệ thuật nhưng chỉ với điều kiện: Buộc phải có hợp đồng chụp ảnh giữa nhiếp ảnh gia và người mẫu khi chụp ảnh nude.

“Cởi trói” hay “bắt bí”?

Ông Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm - Bộ VH-TT-DL, cho rằng trong bản hợp đồng dân sự giữa người chụp và người mẫu phải ghi cụ thể nội dung chụp là gì, hở đến đâu hay có công bố không, công bố ở đâu, với mục đích gì? Điều này giúp người chụp và người mẫu ý thức được từ đầu mục đích chụp và sử dụng hình ảnh.

Quy định này bị giới chuyên môn phản ứng vì cho rằng người mẫu nude nghệ thuật thường không muốn lộ mặt nên không cần thiết phải khai báo nhân thân của người làm mẫu chụp. Nghệ sĩ Thái Phiên góp ý khi triển lãm, chỉ cần người nghệ sĩ làm bản cam kết với nơi cấp phép là đã có hợp đồng với người mẫu ảnh và nếu kiện tụng gì giữa hai bên thì nhiếp ảnh gia sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật là đủ. Ông cho rằng quan trọng là nghệ sĩ phải có tâm, chứ nếu tâm không trong sáng thì dù có giấy tờ vẫn xảy ra điều này điều nọ.

Tác phẩm Sóng đỏ của Thái Phiên

Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình của ông Chu Chí Thành, nguyên chủ tịch Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam. Ông Thành cho rằng đây có thể là giải pháp “chẹn” nghệ sĩ chứ không hẳn là bảo vệ người mẫu. Có thể quy định này giúp nghệ sĩ tránh được kiện cáo nhưng thực tế, nhiều người mẫu không muốn công khai danh tính, vì vậy chỉ cần có thỏa thuận giữa hai bên là đủ.

Quy định này cần phải linh hoạt chứ không bắt bí nhau và có thể tham khảo thông lệ quốc tế (trên thế giới không yêu cầu nghệ sĩ phải trưng hợp đồng trước khi triển lãm). Quan trọng nhất, theo ông Thành, là phải có hội đồng thẩm định mà các thành viên là những người có uy tín trong ngành nhiếp ảnh, mỹ thuật Việt Nam.

Ông Chu Chí Thành cho rằng để quy định về hoạt động nhiếp ảnh đủ và đúng nhất, cơ quan quản lý nên gặp các nghệ sĩ chụp ảnh nude để tham khảo ý kiến. Thậm chí, phải tổ chức hội thảo với các tác phẩm cụ thể để tranh luận, từ đó đưa ra những quy định sát thực tế.

Bó tay với ảnh nude trên mạng!

“Cởi trói” cho ảnh nude trong hoạt động triển lãm ở phạm vi hẹp có sự giám định của hội đồng nghệ thuật về nhiếp ảnh, mỹ thuật có thể sẽ được các nhà quản lý xem xét. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là những ảnh nude lợi dụng danh nghĩa “nghệ thuật” chụp để tung lên mạng như lâu nay sẽ phát triển bùng nổ. Đây mới chính là bài toán đau đầu của các nhà quản lý.

Ông Vi Kiến Thành thừa nhận việc tung ảnh nude lên mạng, thông tư mới này không “chạm” tới được bởi công việc quản lý mạng thuộc thẩm quyền của Bộ Thông tin - Truyền thông.

Ông Hoàng Minh Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế - Bộ VH-TT- DL, cũng cho rằng cơ quan quản lý muốn quản ngay từ đầu nhưng thực tế hiện nay lại muốn cho nghệ sĩ tự do sáng tạo nên chỉ khi nào sai mới xử lý. Mà đã sai rồi thì càng lên án càng gây sự chú ý đối với công chúng. “Hậu kiểm cũng không giải quyết được vì tác hại của nó sau khi xảy ra rồi là rất nghiêm trọng” - ông Thái cho biết.

Đứng trước khó khăn này, nhiếp ảnh gia Phạm Hùng Cường phân tích việc tiền kiểm cũng giống như việc tham gia giao thông, việc vượt đèn đỏ thì không ai biết trước được nhưng khi vượt rồi thì phải phạt nặng sẽ tốt hơn là tiền kiểm. Cho nên đầu tiên là phải cảnh cáo, sau đó là phạt nặng và nặng hơn nữa là đình chỉ hoạt động của trang mạng đó. “Tôi tin với những quy định này thì các trang mạng sẽ “sạch” hơn” - ông Cường nói.

Ông Vi Kiến Thành cho biết Bộ VH-TT-DL sẽ phối hợp với Bộ Thông tin - Truyền thông tìm ra giải pháp nào có thể xử lý theo hình thức hậu kiểm. “Rõ ràng, chúng ta đang phải đối đầu trước khó khăn là internet đang toàn cầu hóa, đang khó quản lý nội dung đầu vào nên phải dùng biện pháp hậu kiểm” - ông Vi Kiến Thành cho biết. Nhà quản lý này cũng tỏ ra thận trọng khi cho rằng cần xem xét kỹ phạm vi điều chỉnh của thông tư nếu không sẽ chồng chéo. Vấn đề hiện nay là khó phân định thế nào là ảnh báo chí, thế nào là ảnh nghệ thuật, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo.

Cần một sân chơi riêng Dù bị tách ra khỏi dòng chảy hoạt động sáng tác nghệ thuật hiện nay nhưng thể loại tranh, ảnh nude nghệ thuật vẫn đang được nuôi dưỡng bởi chính các nghệ sĩ và công chúng yêu nghệ thuật. Việc loại bỏ tranh, ảnh nude nghệ thuật ra khỏi hoạt động sáng tác khiến nghệ sĩ mệt mỏi vì phải giấu giếm sáng tác, công chúng muốn thưởng thức tác phẩm nghệ thuật cũng phải lén lút. Họa sĩ Lương Xuân Đoàn cho rằng cần phải “cởi trói” cho tranh, ảnh nude nghệ thuật ngay trong suy nghĩ. Nên chăng, thay vì có cách ứng xử cứng nhắc, e ngại với loại hình nghệ thuật này, cơ quan quản lý nên tập cho công chúng làm quen với ảnh nude nghệ thuật để họ có sự nhận định của riêng mình thay vì e dè trong việc cấp phép triển lãm. Đồng quan điểm cần “cởi trói” với họa sĩ Lương Xuân Đoàn, nghệ sĩ Phạm Hùng Cường đề xuất Bộ VH-TT-DL nên có một trang web về tranh, ảnh nude nghệ thuật, tăng cường công tác lý luận phê bình về lĩnh vực này nhằm định hướng cho người xem và nâng cao trách nhiệm của nghệ sĩ trong sáng tác của mình.